Opvliegers en nachtelijk zweten: wat gebeurt er in je lichaam?
Misschien herken je het wel: je zit rustig op de bank of in een vergadering, en ineens voel je het opkomen. Een plotselinge, intense hitte die zich van je borst naar je gezicht verspreidt. Je begint te zweten, je hartslag versnelt, en voor je het weet voel je je klam, rood en ongemakkelijk. Dat is een opvlieger — een van de meest voorkomende en opvallende symptomen van de overgang.
Hoe voelt een opvlieger?
Een opvlieger voelt alsof er van binnenuit een hittegolf door je lichaam trekt. Je gezicht en hals worden warm of zelfs gloeiend heet, je kunt gaan transpireren — soms licht, soms hevig — en je hart kan sneller gaan kloppen. Na de hitte volgt vaak een kil gevoel of koude rillingen, omdat je lichaam probeert af te koelen. Een opvlieger duurt meestal een paar minuten, maar kan ook langer aanhouden. Sommige vrouwen ervaren ze een paar keer per week, anderen meerdere (of vele) keren per dag.
Wat is nachtzweten?
Als diezelfde hittegolf je ‘s nachts overvalt, terwijl je probeert te slapen, spreken we van nachtzweten. Je wordt vaak wakker in nat beddengoed, met een klam pyjamashirt of een bonzend hart. Soms word je er helemaal niet wakker van, maar merk je overdag dat je slecht hebt geslapen. Nachtelijk zweten kan je nachtrust flink verstoren en bijdragen aan vermoeidheid, prikkelbaarheid en concentratieproblemen overdag.
Wat veroorzaakt opvliegers en nachtzweten tijdens de overgang?
Volgens de Westerse geneeskunde
De oorzaak ligt in de hormonale veranderingen die plaatsvinden tijdens de overgang. Je lichaam maakt minder oestrogeen aan, en dat heeft invloed op de hypothalamus – het deel van je hersenen dat je lichaamstemperatuur regelt. Door de schommelingen in je hormoonspiegel raakt dit regelsysteem uit balans. Je lichaam “denkt” dat het oververhit raakt, terwijl dat niet zo is, en reageert met zweten en het verwijden van bloedvaten om af te koelen. Dat verklaart waarom je zo plots en intens die warmte voelt opkomen.
Niet iedere vrouw krijgt ermee te maken, maar bij het merendeel van de vrouwen in de overgang komen opvliegers en/of nachtzweten voor. Bij sommigen duurt het maar een paar maanden, bij anderen kunnen ze jaren aanhouden.
Volgens de Chinese geneeskunde
Volgens de Chinese geneeskunde ontstaan opvliegers en nachtzweten doordat je lichaam tijdens de overgang minder “yin” heeft – dat is de koelende, voedende energie. Als die afneemt, krijgt de warme, actieve “yang”-energie te veel ruimte. Je kunt het vergelijken met een vijver die in de zomer langzaam opdroogt: zonder genoeg water (yin) wordt het oppervlak sneller warm en verdampt het vocht. Zo ontstaat er in jouw lichaam een soort interne hitte, die zich uit in plotseling zweten of warmteaanvallen. Met rust, passende voeding en bijvoorbeeld acupunctuur kun je die balans stap voor stap weer herstellen.
Wat kun je zelf doen bij opvliegers en nachtelijk zweten tijdens de overgang?
Tijdens de overgang kun je last krijgen van opvliegers en nachtelijk zweten — klachten die niet alleen fysiek ongemak veroorzaken, maar ook je nachtrust en algehele welzijn verstoren. Gelukkig kun je zelf veel doen om je lichaam te ondersteunen.
Let goed op je leefstijl. Vermijd pittig eten, alcohol en cafeïne, vooral in de avond, omdat deze opvliegers kunnen uitlokken. Zorg voor voldoende hydratatie door genoeg water te drinken en kies voor een voedzaam dieet.
Regelmatige lichaamsbeweging helpt om je temperatuurregulatie en stressniveau in balans te houden.
Je staat er niet alleen voor
Opvliegers en nachtelijk zweten zijn typische overgangsklachten, maar dat maakt ze niet minder ingrijpend. Wees mild voor jezelf en erken dat je lichaam door een grote verandering gaat. Met aandacht, een gezonde leefstijl en eventuele ondersteuning – zoals acupunctuur – kun je deze klachten vaak aanzienlijk verlichten.
Wil je weten wat ik voor jou kan betekenen? Neem gerust contact op met Qi Focus Acupunctuur voor een persoonlijk gesprek en behandeling op maat.